Open source spraakherkenning op Windows bestaat, is gratis en lokaal, en werkt goed. Handy (MIT-licentie) is de maatstaf, OpenWhispr de tweede optie. Wat het je kost, is instellen: model, taal, manier van plakken.
Je installeert Handy op een avond, dicteert drie Engelse zinnen zonder één fout, en je eerste Nederlandse zin komt eruit met Engelse woorden ertussen: dan ligt het aan het gekozen model. Deze pagina is geschreven door de maker van Ondula, dat niet open source is; we hebben ons daarom beperkt tot feiten met een datum, ook als die in het voordeel van de vrije projecten uitvallen.
In het kort
- Handy: gratis, zonder account, volledig lokale transcriptie, zo’n 34.000 sterren op GitHub (stand van 18/10/2026). Het beste startpunt als je graag aan je tools sleutelt.
- OpenWhispr: ook vrij, lokaal gratis en onbeperkt, met een betaalde online optie.
- De drie valkuilen: de keuze van het model (meer dan 57 in Handy), de taal (verschillende modellen schieten naar het Engels) en het plakken van de tekst.
- Handy transcribeert geen audiobestanden: voor een podcast of interview heb je een andere tool nodig.
- Ondula is niet open source en draait alleen op Windows; offline dicteren is gratis en zonder limiet, met één model dat al is afgesteld.
Welke open source spraakherkenning bestaat er voor Windows?
Twee projecten springen eruit, en een tiental kleinere tools volgen. Cijfers verzameld op 18/10/2026 op GitHub en Hacker News.
| Handy | OpenWhispr | |
|---|---|---|
| Licentie | MIT | MIT |
| Maker | CJ Pais, onafhankelijke ontwikkelaar | Gizmo Labs, Amerikaans bedrijf |
| Transcriptie | Volledig lokaal | Lokaal, of online (je eigen API-sleutel of hun dienst) |
| Prijs | Gratis, zonder account, zonder quotum | Lokaal gratis en onbeperkt; Pro voor 80 $ per jaar |
| Windows | .exe, .msi, draagbare ZIP, x64 en ARM64 | .exe |
| Andere systemen | Mac, Linux | Mac, Linux, iOS |
| Sterren op GitHub | zo’n 34.000 | zo’n 9.500 |
| Meest genoemde zwakte | Tekst plakken (ticket #502, 89 reacties, open) | Tekst komt niet in sommige Windows-formulieren (ticket #2568) |
Daaromheen zag Hacker News tussen november 2025 en oktober 2026 minstens 10 lanceringen van lokale dicteertools voor Windows (Chirp, SpeakType, Whisper Dictate, Private Scribe…), die lang niet allemaal hun code publiceren. Een model aan een sneltoets koppelen is een weekendje programmeren; wat de tools van elkaar onderscheidt, komt daarna: betrouwbaar plakken, de juiste taal, pc’s zonder videokaart, en iemand die over een jaar nog de bugs oplost.
Whisper, Parakeet, Canary: waarom de app maar een omhulsel is
Whisper is geen app: het is een spraakherkenningsmodel, het programma dat geluid in tekst omzet, net als Parakeet en Canary (NVIDIA), Moonshine of Cohere Transcribe. Op zichzelf kan het niet naar een sneltoets luisteren of tekst plakken: dat is het werk van de app, en zowel Handy als OpenWhispr laten je het model kiezen. Handy biedt zelfs Canary aan, de familie die Ondula gebruikt: het verschil tussen twee tools zit vaak minder in het model dan in hoe het is afgesteld en ingebouwd. Reken voor Whisper op een videokaart: zonder kaart noemen Handy-gebruikers het traag of instabiel.
Handy: waar het heel goed in is
De feiten, verzameld op 18/10/2026 uit de repository en de website:
- Privacy: het privacybeleid (18/09/2026) belooft volledig lokale transcriptie, zonder telemetrie, analytics of advertenties. De code laat je dat controleren.
- Gebruik: standaard Ctrl+Spatie; ingedrukt houden, aan/uit of automatisch starten; lokale geschiedenis; eigen woorden.
- Tempo: 67 versies in 15 maanden, gefinancierd met donaties en een paar sponsors.
- Ontvangst: twee draadjes op Hacker News boven de 230 punten, waarin gebruikers vertellen dat ze een betaalde tool hebben opgezegd; het Franse techblog Korben noemt het gratis, lokaal en doeltreffend.
Dicteer je in het Engels, op een pc met een stabiele videokaart, en schrikt een ticket op GitHub je niet af, dan is Handy een uitstekende keuze. Het kost niets en respecteert je stem.
Wat Handy er in ruil voor vraagt
Zo’n open tool laat de beslissingen bij jou. Dit zijn ze, met de bekende problemen per 18/10/2026.
- Een model kiezen. De catalogus telt er meer dan 57. Aanbevolen: Parakeet, Nemotron, Canary 180M, Cohere Transcribe, Whisper Medium. Whisper en Cohere draaien op de videokaart; Parakeet, Canary en Moonshine op de processor.
- Het plakken instellen. Dat is de meest gehoorde klacht. Ticket #502 beschrijft dat de inhoud van het klembord wordt geplakt in plaats van de gedicteerde tekst. De FAQ erkent dat de plakmethode “Direct” onleesbaar is met AZERTY, het toetsenbord dat in België gangbaar is, en in een app die als administrator draait, wordt niets geplakt.
- Leven met een afgekapt zinsbegin. Verschillende tickets melden het; bij een ervan, onder Windows 11, ging het om 75 tot 90 % van de opnames, tot het in augustus 2026 werd gesloten. Met een bluetoothheadset beschrijven gebruikers een tot twee seconden die verloren gaan.
- Je videokaart in de gaten houden. Op sommige kaarten worden crashes gemeld, en de README waarschuwt dat Whisper op bepaalde configuraties crasht. Zonder videokaart wordt Whisper traag en Parakeet minder nauwkeurig. Een gebruiker meldt ook zinnen die Whisper in stiltes verzint, een bekend gebrek van dat model dat ook in een ticket van OpenWhispr opduikt.
- Accepteren dat één persoon het project draagt. CJ Pais tekent voor 583 wijzigingen, de volgende bijdrager voor 22; er staan 79 tickets open, waarvan 52 bugs.
Niets vreemds voor gratis software die snel vooruitgaat, maar goed om te weten voordat je het installeert bij een collega die “gewoon wil dicteren”.
Werkt Handy in het Nederlands?
Ja, als je het juiste model kiest. Dat is de grootste valkuil voor wie geen Engels dicteert:
- Parakeet V3 herkent 25 Europese talen, Nederlands inbegrepen, en detecteert de taal zelf, zonder dat je hem kunt vastzetten. De FAQ van Handy noemt het toch “vooral Engels”.
- Canary op “auto” gaat uit van het Engels: het vertaalt wat je zegt in plaats van het uit te schrijven. Je moet de taal met de hand kiezen.
- Whisper Large maakte de minste fouten in de enige gepubliceerde test in een andere taal dan het Engels die we vonden, in het Frans (Florian Delaruelle, 01/11/2025). Dezelfde test noteert bij Parakeet een weggevallen zin, tussengevoegde Engelse woorden en getallen die half in letters werden geschreven.
Voor Handy is geen enkele meting in het Nederlands gepubliceerd: de test hieronder vult dat gat bij jou thuis.
De test van tien minuten voordat je een tool kiest
Geldt voor Handy, OpenWhispr, Ondula of elke andere tool, op je eigen pc.
- Dicteer een strikvraag: “Afspraak op 15 maart om half vier bij mr. De Vries, Kerkstraat 12, voor dossier 4521.” Controleer de getallen, de hoofdletters in de naam, “mr.” en de leestekens.
- Plak in drie apps: je mail, een formulierveld in de browser, een tekstverwerker.
- Open een app als administrator (een terminal bijvoorbeeld) en dicteer daar een regel.
- Begin meteen te praten na de sneltoets. Staat het eerste woord er?
- Zwijg tien seconden midden in een zin en ga dan verder. Heeft het dicteren standgehouden, zonder verzonnen tekst?
- Zet de wifi uit. Als de tool zegt dat hij lokaal werkt, mag er niets veranderen.
En spraakgestuurd typen van Windows (Win+H)?
Dat is open source noch lokaal: volgens Microsoft loopt het via zijn online herkenning en is er een verbinding nodig (ondersteuning van Microsoft). Spraaktoegang, een andere functie van Windows, werkt zonder internet; onze gids spraaktoegang of spraakinvoer zet ze naast elkaar.
Waar Ondula staat, dat niet open source is
De code van Ondula is niet openbaar, en Ondula draait alleen op Windows: zijn open code, Mac of Linux belangrijk voor je, neem dan Handy of OpenWhispr. Ondula maakt een andere keuze: het neemt het instellen voor zijn rekening.
| Handy | Ondula | |
|---|---|---|
| Open code | Ja (MIT) | Nee |
| Systemen | Windows, Mac, Linux | Windows 10 en 11 |
| Offline dicteren | Gratis, zonder limiet | Gratis, zonder limiet, zonder account |
| Model | Meer dan 57 om uit te kiezen | Eén, Canary van NVIDIA |
| Offline talen | Afhankelijk van het model | 25 Europese talen, te kiezen in de Instellingen |
| Hardware | Videokaart of processor, afhankelijk van het model | Videokaart van elk merk, anders de processor |
| Audio- en videobestanden | Nee | Ja, gratis, als TXT, Markdown of PDF |
| Installatie | Website, .exe, .msi of ZIP | Microsoft Store, updates inbegrepen |
| Standaardsneltoets | Ctrl+Spatie | F9, drukken of ingedrukt houden, aanpasbaar |
Tegenover de valkuilen van hierboven:
- Plakken: de tekst verschijnt live terwijl je praat, en een verkeerd verstaan woord verbeter je voordat het wordt geplakt. Weigert een app het plakken, dan laat de optie “Alleen kopiëren” de tekst op het klembord staan; een andere optie zet daarna terug wat je er eerder op had gekopieerd.
- De eerste woorden: de optie “Microfoon altijd klaar” houdt de microfoon open tussen de dictaten door, zodat er geen zinsbegin wordt afgekapt, ook niet met een bluetoothheadset die traag opstart. Windows toont de microfoon dan als in gebruik.
- Stiltes: het dicteren stopt nooit vanzelf; jij zet het stop.
- Jargon: een persoonlijk woordenboek voor je eigennamen en vaktermen, en snelteksten die met een korte zin een lange tekst plakken.
We publiceren geen cijfers over vertraging of nauwkeurigheid: de test van tien minuten geldt ook voor ons.
Bovenop Gratis voegt Lokaal voor altijd (eenmalig 19,99 €, op 3 pc’s) vergaderingen en live ondertitels toe, sprekerherkenning en stemmen die worden onthouden. Cloud (5,99 € per maand) voegt online dicteren en de AI-modi toe, die de tekst opmaken volgens je eigen instructies: de “schone tekst” waar gebruikers op Hacker News vaak om vragen. Details op de pagina Prijzen.
Voor open code en het plezier van zelf instellen: Handy. Om op een toets te drukken en in het Nederlands te dicteren zonder iets te hoeven kiezen: Ondula.
Veelgestelde vragen
Bestaat er gratis open source spraakherkenning voor Windows?
Ja. Handy wordt het meest gebruikt: gratis, zonder account, onder MIT-licentie, met volledig lokale transcriptie. OpenWhispr is de andere vrije optie, met een gratis en onbeperkte lokale modus.
Werkt Handy goed in het Nederlands?
Dat hangt af van het model. Parakeet V3 voegt soms Engelse woorden in en laat je de taal niet vastzetten; Canary op “auto” vertaalt naar het Engels. Een gepubliceerde test in het Nederlands is er niet: probeer het zelf met de test van tien minuten.
Transcribeert Handy audiobestanden?
Nee, per 18/10/2026: een bijdrage die dat toevoegt, ligt sinds november 2025 te wachten. Voor een podcast of interview kun je terecht bij onze gids om audio of video naar tekst om te zetten, en kom je van de Mac, dan bij onze pagina over MacWhisper voor Windows.
In het Nederlands dicteren zonder een model te kiezen: download Ondula gratis in de Microsoft Store.
